Vỏ chai rượu pha lê và bình gốm trưng bày

Vỏ chai rượu pha lê là các bình làm bằng pha lê thay cho thuỷ tinh thường, như bình Louis XIII hay bình Richard Hennessy bằng pha lê Baccarat. Nhóm gần với nó là bình gốm, ví dụ bình Royal Salute 21 năm mà nhiều người gọi là bình sứ. Bài này nói về vài mẫu có thật, cách phân biệt pha lê với thuỷ tinh khi mua vỏ, và cách giữ vỏ cho bền.

Vài mẫu bình pha lê và gốm có thật

Mẫu	Chất liệu	Điểm nhận ra
Louis XIII (cognac Rémy Martin)	Pha lê làm thủ công	Đánh số riêng từng bình, cổ mạ vàng, gai nổi hai bên thân, hoạ tiết hoa bách hợp
Richard Hennessy (cognac Hennessy)	Pha lê Baccarat	Bình dáng kiến trúc do Daniel Libeskind thiết kế, kèm ly và khay cùng bộ
Royal Salute 21 Year Old (whisky Chivas Brothers)	Gốm	Bình do Wade Ceramics làm, hình Robert the Bruce, màu xanh lam, đỏ hoặc xanh lá
Royal Salute 62 Gun Salute	Thuỷ tinh màu xanh	Hay bị gọi nhầm là pha lê hoặc sứ

Hàng cuối đưa vào để nhắc một điều: không phải bình đẹp, nặng tay nào cũng là pha lê. Muốn chắc thì xem hãng ghi gì về chất liệu.

Louis XIII

Bình Louis XIII theo dáng một bình đựng rượu thế kỷ 16 tìm thấy ở nơi diễn ra trận Jarnac, bên Pháp. Hãng ghi bình được thợ ở các xưởng pha lê hàng đầu châu Âu làm thủ công, đánh số riêng, không bình nào giống bình nào. Các xưởng từng làm bình gồm Baccarat, Saint-Louis và Cristallerie de Sèvres. Bài thu mua vỏ Louis XIII nói kỹ về số riêng trên bình và các cỡ.

Richard Hennessy

Trang báo chí của Hennessy giới thiệu bình Richard Hennessy bằng pha lê Baccarat, do kiến trúc sư Daniel Libeskind thiết kế cùng bộ ly, ống rót và khay. Rượu trong bản này làm rất ít, chỉ từ 12 thùng gỗ sồi loại tierçon.

Royal Salute

Royal Salute ra mắt năm 1953 nhân lễ đăng quang Nữ hoàng Elizabeth II. Bình gốm do Wade Ceramics, một xưởng gốm gần Stoke-on-Trent bên Anh, làm. Bình gốc màu xanh lam, sau có thêm đỏ và xanh lá. Ở Việt Nam bình này hay được gọi là “Chivas 21”. Xem thêm ở bài thu mua vỏ Chivas và Royal Salute.

Phân biệt pha lê với thuỷ tinh thường

Pha lê truyền thống là thuỷ tinh có pha chì. Theo quy định của Liên minh châu Âu, chỉ thuỷ tinh có từ 24% oxit chì trở lên mới được gọi là “lead crystal”. Loại ít chì hơn, hoặc dùng oxit khác thay cho chì, phải ghi là “crystal glass”. Từ đó có mấy cách thử đơn giản khi cầm vỏ trên tay.

Cân tay

Pha lê chì nặng hơn hẳn. Thuỷ tinh thường nặng khoảng 2,4 gam mỗi phân khối, pha lê chì khoảng 3,1. Hai bình cùng cỡ, bình pha lê nặng tay hơn rõ.

Gõ nghe tiếng

Gõ nhẹ bằng móng tay vào miệng bình. Pha lê chì kêu ngân, kéo dài. Thuỷ tinh thường kêu đục và tắt nhanh.

Soi ánh sáng

Chì làm pha lê bẻ ánh sáng mạnh hơn thuỷ tinh. Các mặt cắt trên bình pha lê lấp lánh, tách ra cả dải màu khi soi đèn. Thuỷ tinh thường trong nhưng không lấp lánh như vậy.

Đừng chỉ dựa vào một cách

Ngày nay có pha lê không chì, dùng oxit bari, kẽm hoặc kali thay cho chì. Loại này nhẹ hơn pha lê chì nhưng vẫn trong và lấp lánh. Vì vậy thử bằng tay chỉ để tham khảo. Với bình hàng hiệu, cách chắc nhất vẫn là đối chiếu với thông tin của hãng.

Gốm khác pha lê ở đâu

Bình gốm không trong suốt, men phủ ngoài, nhìn là biết ngay. Điều cần xem ở bình gốm là men có nứt chân chim không, miệng và chân bình có mẻ không, hình in và chữ trên men còn rõ không. Bình gốm chịu va đập kém ở mép, nên lúc mua vỏ bạn soi kỹ miệng bình.

Giữ gìn vỏ pha lê và gốm

• Rửa bằng nước ấm, không dùng máy rửa bát. Để khô tự nhiên, úp ngược trên khăn mềm.
• Không đổ nước nóng vào bình đang lạnh, và ngược lại. Pha lê dày dễ nứt khi đổi nhiệt đột ngột.
• Không đựng rượu hay đồ uống lâu ngày trong bình pha lê chì. Chì có thể thấm ra đồ uống, nên vỏ để trưng bày là hợp nhất.
• Kê đế mềm hoặc nỉ dưới đáy để khỏi xước, khỏi trượt.
• Tránh nắng trực tiếp lên bình gốm có hình in, để màu men không bạc.

Vỏ ở shop được xử lý ra sao

Bình pha lê, bình gốm hàng hiệu là loại vỏ hay bị gom để đóng rượu giả. Mỗi vỏ ở shop được khắc dấu đáy “VỎ TRƯNG BÀY · VUA CỒN” kèm mã, huỷ tem nhập khẩu và tem chống giả, không bán nút, seal, nắp. Vỏ bán ra chỉ để trưng bày. Đọc thêm ở trang cam kết chống làm giả.

Xem kệ vỏ

Muốn xem vỏ pha lê, vỏ gốm shop đang có thì vào kệ cognac, kệ whisky hoặc toàn bộ kệ vỏ. Có vỏ muốn bán thì gửi ảnh qua form thu mua, shop báo giá theo ảnh. Muốn xem thêm các kiểu chai đẹp khác, có thể đọc bài vỏ chai rượu đẹp bên Vua Cồn.

Hỏi nhanh

Vỏ chai rượu XO có phải pha lê không?

Không mặc định được. Chữ XO chỉ hạng tuổi của cognac, không nói gì về chất liệu chai. Muốn biết thì xem hãng ghi gì về bình đó.

Bình Royal Salute là sứ hay pha lê?

Bản 21 năm là bình gốm do Wade Ceramics làm, người Việt hay gọi là bình sứ. Không phải pha lê.

Có cách nào thử pha lê chắc chắn tại nhà không?

Cân tay, gõ nghe tiếng và soi ánh sáng cho bạn gợi ý khá tốt với pha lê chì. Pha lê không chì thì khó hơn. Với bình hàng hiệu, đối chiếu thông tin hãng là chắc nhất.

Có nên đựng rượu trong vỏ pha lê mua về không?

Không nên. Vỏ shop bán chỉ để trưng bày, và pha lê chì không hợp để đựng đồ uống lâu ngày.

Tóm lại, bình pha lê và gốm là phần đẹp nhất trên một kệ vỏ. Biết mẫu nào làm bằng gì, thử được vài cách đơn giản và giữ gìn đúng thì vỏ sẽ đẹp rất lâu.